Khám phá Phủ Tây Hồ – Chốn tâm linh nổi tiếng Hà Thành
Mục lục
Giữa lòng Hà Thành ngàn năm văn hiến, Phủ Tây Hồ nổi lên như một điểm đến tâm linh không thể bỏ qua, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương. Để giúp quý vị có một hành trình khám phá chốn linh thiêng này thật trọn vẹn và thoải mái, cùng Green Future tìm hiểu vẻ đẹp kiến trúc cổ kính, những truyền thuyết huyền bí, và nét văn hóa truyền thống sâu sắc của Phủ Tây Hồ nhé.
Thông tin bài viết chỉ mang tính tổng hợp và tham khảo tại thời điểm chia sẻ, không phải ý kiến từ chuyên gia.
Giới thiệu Phủ Tây Hồ - Chốn linh thiêng bên hồ gắn liền huyền thoại Thánh Mẫu
Phủ Tây Hồ là một di tích lịch sử, văn hóa quan trọng, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp bằng công nhận vào ngày 13/2/1996. Đây là nơi thờ tự chính của Thánh Mẫu Liễu Hạnh, một trong Tứ Bất Tử trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam.
Phủ Tây Hồ tọa lạc tại vị trí tuyệt đẹp ven Hồ Tây, tạo nên không gian thanh bình và linh thiêng:
Địa chỉ: Số 52 Đặng Thai Mai, Quảng An, quận Tây Hồ, Hà Nội.
Giờ mở cửa:
Các ngày bình thường: 05h00 - 19h00.
Hai ngày lễ chính (3/3 và 18/3 Âm lịch): Phủ sẽ đóng cửa muộn hơn do lượng khách đến đông.
Giá vé: Việc vãng cảnh và chiêm bái tại Phủ Tây Hồ hoàn toàn miễn phí cho tất cả du khách.
Phủ Tây Hồ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp bằng công nhận vào ngày 13/2/1996 (Nguồn ảnh: Internet)
Dấu ấn lịch sử và truyền thuyết Phủ Tây Hồ
Phủ Tây Hồ, tọa lạc trên bán đảo lớn của làng Nghi Tàm, nhô ra giữa Hồ Tây thơ mộng, cách trung tâm Thủ đô Hà Nội khoảng 4km về phía Tây. Nơi đây không chỉ là một di tích tâm linh mà còn là một phần không thể tách rời của lịch sử và văn hóa Thăng Long xưa, mang trong mình những câu chuyện truyền thuyết đầy ly kỳ.
Phủ Tây Hồ là nơi thờ phụng chính của Chúa Liễu Hạnh, một trong bốn vị "Tứ Bất Tử" quan trọng trong hệ thống điện thần và tín ngưỡng thờ Mẫu độc đáo của Việt Nam (gồm Sơn Tinh, Thánh Gióng, Chử Đồng Tử, và Liễu Hạnh Thánh Mẫu). Theo truyền thuyết, bà chính là Quỳnh Hoa - công chúa thứ hai của Ngọc Hoàng, bị đày xuống trần gian do làm vỡ chiếc ly ngọc quý.
Khi giáng trần, Liễu Hạnh Công chúa đã chu du khắp nơi, khám phá cảnh đẹp và dừng chân tại Hồ Tây - một vùng đất địa linh sơn thủy hữu tình. Bà mở quán nước, lấy đó làm cớ để vui thú văn chương giữa thiên nhiên kỳ diệu, đồng thời ra tay giúp đỡ dân lành an cư lạc nghiệp, diệt trừ ma quái và trừng phạt những kẻ tham quan. Nhờ công đức lớn lao, đến triều Nguyễn, bà được nhà vua phong là "mẫu nghi thiên hạ".
Chúa Liễu Hạnh - một trong bốn vị "Tứ Bất Tử" quan trọng trong hệ thống điện thần và tín ngưỡng thờ Mẫu (Ngoài cùng bên phải) (Nguồn ảnh: Internet)
Cũng theo truyền thuyết, Phủ Tây Hồ chính là nơi diễn ra cuộc hội ngộ định mệnh lần thứ hai giữa công chúa Liễu Hạnh và trạng Bùng Phùng Khắc Khoan. Như tiền duyên xui khiến, Trạng nguyên Phùng Khắc Khoan trong một lần du ngoạn Hồ Tây đã ghé vào quán nước của Tiên chúa.
Tâm đầu ý hợp, họ cùng nhau vịnh bài thơ "Tây Hồ ngự quán" lừng danh đến tận ngày nay. Sau khi Tiên chúa biến mất, Phùng Khắc Khoan đã cho lập đền thờ tại đây để nguôi ngoai nỗi nhớ người tri âm. Chính từ câu chuyện đầy huyền bí ấy mà Phủ Tây Hồ ra đời. Từ thẳm sâu trong cung, tượng Mẫu với nét mặt rạng rỡ, đôi mắt anh linh, dường như luôn dõi theo và soi xét mọi điều thiện lành hay gian ác.
Kiến trúc cổ kính và không gian thanh tịnh của Phủ Tây Hồ
Trước khi bước vào Phủ Tây Hồ, du khách sẽ ngay lập tức bị ấn tượng bởi kiến trúc độc đáo, mang đậm nét văn hóa truyền thống của Việt Nam. Phủ không chỉ là nơi thờ tự mà còn là một công trình nghệ thuật đặc sắc, bao gồm nhiều hạng mục chính tạo nên một tổng thể hài hòa và linh thiêng.
Cổng Tam Quan
Ngay từ lối vào, du khách sẽ đi qua cổng tam quan hai tầng. Cổng được thiết kế với vọng lâu ở phía trên, nổi bật với những đường nét chạm khắc tỉ mỉ và cẩn thận, thể hiện rõ nét văn hóa Việt Nam độc đáo. Nhiều du khách thường dừng chân tại đây để chụp ảnh, lưu giữ những khoảnh khắc đẹp khi đến tham quan Phủ Tây Hồ.
Cổng Tam Quan cổ kính, được chạm khắc tỉ mỉ (Nguồn ảnh: Internet)
Phủ chính
Phủ chính là khu vực trung tâm của Phủ Tây Hồ, bao gồm ba nếp tương ứng với ba gian lễ. Điểm đặc biệt nhất nằm ở lớp thứ ba, hay còn gọi là Hậu cung, nơi thờ Tam tòa Thánh Mẫu.
Du khách có thể dễ dàng nhận diện ba vị Mẫu theo thứ tự từ trái sang phải: Mẫu Thượng Ngàn trong trang phục áo xanh trùm khăn xanh, tiếp đến là Mẫu Liễu Hạnh mặc áo đỏ trùm khăn đỏ, và cuối cùng là Mẫu Thoải mặc áo trắng trùm khăn trắng. Tam Mẫu tượng trưng cho sự bình yên và sự sống của muôn loài.
Điện Sơn Trang
Điện Sơn Trang là một khu vực thờ tự riêng biệt dành cho Mẫu Thượng Ngàn cùng 12 cô sơn trang theo hầu. Tại đây còn có tượng Ngũ hổ, biểu tượng cho sức mạnh, khí phách và khả năng trừ tà. Tôn sùng và cung kính Ngũ hổ từ lâu đã là một nét tín ngưỡng có mối quan hệ sâu sắc với văn hóa thờ Mẫu của người dân Việt Nam, thể hiện lòng tin vào sức mạnh bảo hộ siêu nhiên.
Lầu Cô, lầu Cậu
Trong khuôn viên Phủ, Lầu Cô và Lầu Cậu được đặt ở hai hướng tả hữu (trái và phải) trong sân. Đây là nơi thờ những người hầu cận của Quan trong Phủ, góp phần hoàn thiện không gian thờ tự và tín ngưỡng tại Phủ Tây Hồ, thể hiện sự kính trọng đối với cả các vị thần và những người phụ tá của họ.
Tín ngưỡng thờ Mẫu và lễ hội Phủ Tây Hồ – Nơi tâm linh gặp gỡ văn hóa
Trung tâm của Phủ Tây Hồ là tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh, một phần không thể thiếu trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt. Mẫu Liễu Hạnh được tôn vinh là một trong Tứ Bất Tử, vị thánh của tín ngưỡng Tứ Phủ (Thiên, Địa, Thoải, Nhạc), thể hiện bản chất độc đáo và cội nguồn lâu đời của tín ngưỡng thờ Mẫu tại Việt Nam. Việc thờ Mẫu không chỉ là thờ một vị thần mà còn là tôn vinh quyền năng của người phụ nữ, sự sinh sôi nảy nở và những ước vọng về cuộc sống bình an, hạnh phúc, đủ đầy.
Trung tâm của Phủ Tây Hồ là tín ngưỡng thờ Mẫu Liễu Hạnh (Nguồn ảnh: Internet)
Hàng năm, Phủ Tây Hồ trở thành tâm điểm của một trong những lễ hội lớn và quan trọng bậc nhất của Hà Nội, diễn ra vào ngày 3/3 Âm lịch. Đây chính là ngày giỗ của Mẫu Liễu Hạnh, thu hút đông đảo tín đồ, người dân Thủ đô và du khách thập phương về trẩy hội.
Lễ hội được tổ chức với nhiều hoạt động truyền thống đặc sắc, nổi bật nhất là nghi thức rước kiệu trang nghiêm và những buổi hát chầu văn đầy mê hoặc. Hát chầu văn không chỉ là một loại hình nghệ thuật biểu diễn mà còn là cách để giao tiếp với các vị thần linh, thể hiện lòng thành kính và cầu nguyện, góp phần tạo nên không khí tâm linh vừa thiêng liêng vừa sống động tại Phủ Tây Hồ.
Hành hương Phủ Tây Hồ: Đi thế nào, lễ ra sao cho đúng nghi thức?
Thời gian mở cửa
Phủ Tây Hồ mở cửa phục vụ du khách và tín đồ trong khung giờ cụ thể, tùy thuộc vào ngày thường hay các dịp lễ lớn:
Ngày thường: Phủ mở cửa từ 05h00 sáng đến 19h00 tối.
Ngày lễ chính (3/3 và 18/3 Âm lịch): Vào hai ngày lễ quan trọng này, Phủ Tây Hồ sẽ đóng cửa muộn hơn so với bình thường để đáp ứng lượng khách hành hương đông đảo.
Chuẩn bị lễ vật gì khi đi lễ Mẫu?
Khi đến lễ bái tại Phủ Tây Hồ, việc chuẩn bị lễ vật đầy đủ và đúng cách là rất quan trọng để thể hiện lòng thành kính. Bạn cần chuẩn bị cả lễ chay và lễ mặn, cùng các vật phẩm khác theo từng ban thờ:
Lễ chay: Bao gồm hương, hoa tươi, hoa quả, bánh kẹo.
Lễ mặn: Cần chuẩn bị xôi, thịt gà, thịt lợn đã được nấu chín và bày biện đẹp mắt.
Lễ sống: Dành riêng để dâng cúng quan Bạch xà và Thanh xà, Ngũ hổ tại ban thờ Công đồng Tứ Phủ. Lễ này bao gồm trứng sống, thịt sống, muối và gạo.
Lễ Cô và lễ Cậu: Đối với hai ban này, bạn nên chọn các vật phẩm như gương, lược, hương hoa và đồ chơi dành cho trẻ em.
Vật phẩm chung: Ngoài ra, bạn cần chuẩn bị thêm vàng mã, nón, và hài.
Gợi ý vật lễ tại Phủ Tây Hồ (Nguồn ảnh: Internet)
Lưu ý khi đi lễ
Khi tham gia lễ bái tại Phủ Tây Hồ, du khách nên lưu ý một số quy tắc sau để thể hiện sự tôn trọng truyền thống và tín ngưỡng, đảm bảo chuyến đi được trọn vẹn và ý nghĩa:
Tuân thủ thứ tự ban thờ: Khi thắp hương và dâng lễ, du khách nên tuân thủ đúng thứ tự của các ban thờ theo hướng dẫn.
Thắp hương sau khi dâng lễ: Dùng hai tay cẩn trọng đặt lễ lên từng ban thờ. Chỉ sau khi đã hoàn tất việc dâng lễ ở tất cả các ban, bạn mới nên tiến hành thắp hương.
Chuẩn bị lễ vật từ nhà: Nên chuẩn bị trước cả lễ chay và lễ mặn tại nhà để đảm bảo sự đầy đủ và chu đáo.
Lưu ý với ban thờ Phật: Tuyệt đối không sử dụng lễ mặn và vàng mã khi dâng cúng tại ban thờ Phật. Chỉ dâng đồ chay để thể hiện sự thanh tịnh.
Thứ tự hóa tiền và hạ lễ: Khi hóa tiền, du khách nên hóa từng lễ theo thứ tự từ ban thờ chính ra các ban thờ khác. Tương tự, khi hạ lễ, cần hạ từ ban thờ ngoài cùng vào, sau đó mới đến ban thờ chính.
>>> Xem thêm: Văn Miếu Quốc Tử Giám – Hành trình khám phá kho tàng tri thức và di sản văn hóa Việt
Kinh nghiệm ghé thăm Phủ Tây Hồ
Để có một chuyến ghé thăm Phủ Tây Hồ trọn vẹn và ý nghĩa, bạn có thể tham khảo những kinh nghiệm dưới đây:
Thời điểm thích hợp
Đầu năm mới: Đây là thời điểm lý tưởng để đến Phủ Tây Hồ, không chỉ để cầu bình an, may mắn cho cả năm mà còn để hòa mình vào không khí lễ hội đầu xuân rộn ràng, chiêm ngưỡng vẻ đẹp của Phủ trong những ngày đặc biệt.
Các ngày rằm, mùng 1 âm lịch: Vào những ngày này, Phủ Tây Hồ thường có đông đảo người dân và du khách đến thắp hương, lễ bái. Đây là dịp tốt để cảm nhận rõ nét không khí tâm linh và văn hóa tín ngưỡng truyền thống.
Các ngày lễ chính của Phủ (3/3 và 18/3 Âm lịch): Nếu bạn muốn trải nghiệm không khí lễ hội lớn, với các nghi thức truyền thống và hoạt động văn hóa đặc sắc như hát chầu văn, đây chính là thời điểm phù hợp nhất.
Cách di chuyển thuận tiện nhất đến Phủ Tây Hồ
Để đến Phủ Tây Hồ, bạn có nhiều lựa chọn phương tiện di chuyển khác nhau tùy theo nhu cầu và sự tiện lợi:
Bạn có thể sử dụng xe máy hoặc ô tô cá nhân để chủ động lịch trình và tìm các điểm gửi xe gần Phủ.
Xe buýt là lựa chọn tiết kiệm chi phí, với nhiều tuyến đi qua hoặc gần khu vực Hồ Tây, bạn chỉ cần đi bộ một đoạn ngắn.
Nếu muốn di chuyển nhanh chóng và tiện lợi mà không cần lo lắng về đường xá, xe ôm công nghệ hoặc taxi (xe ô tô) là phương án được nhiều người lựa chọn.
Ngoài ra, nếu bạn muốn có một hành trình thoải mái, linh hoạt và tiện lợi nhất, đặc biệt khi đi theo nhóm đông, gia đình có người lớn tuổi hoặc trẻ em, việc thuê xe Hà Nội từ Green Future là một giải pháp tối ưu.
Green Future được thành lập vào năm 2024, hoạt động với tầm nhìn tiên phong trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ trải nghiệm xe điện cao cấp số 1 thị trường. Chúng tôi mang đến giải pháp xanh linh hoạt và bình ổn giá xe VinFast trên thị trường thứ cấp.
Dịch vụ thuê xe đi Phủ Tây Hồ siêu chất lượng tại Green Future
Đa dạng dòng xe điện: Green Future cung cấp nhiều lựa chọn xe điện từ 4 đến 7 chỗ (như VF 3, VF 6, VF 7, VF 8, VF 9), đáp ứng linh hoạt mọi nhu cầu di chuyển cá nhân, gia đình hay nhóm.
Trải nghiệm êm ái và thân thiện môi trường: Toàn bộ đội xe đều là xe điện, mang lại hành trình êm ái, yên tĩnh, giảm tiếng ồn và đặc biệt là tiết kiệm nhiên liệu, phù hợp với xu hướng giao thông xanh.
Chất lượng xe đảm bảo: Green Future cam kết chất lượng xe luôn đạt chuẩn thông qua quy trình kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ nghiêm ngặt, đảm bảo an toàn cho mọi chuyến đi.
Hỗ trợ chuyên nghiệp: Đội ngũ nhân sự chuyên nghiệp, hỗ trợ tận tâm, luôn sẵn sàng giải đáp thắc mắc và đảm bảo khách hàng an tâm trong suốt quá trình sử dụng dịch vụ.
Ưu đãi sạc pin: Khách hàng thuê xe tại Green Future được miễn phí sạc pin tại các trạm V-Green trên toàn quốc đến hết năm 2027, giúp bạn yên tâm di chuyển mà không lo về chi phí năng lượng.
Các điểm giao/nhận xe cho thuê tại Hà Nội
Ghé thêm những điểm đến gần Phủ Tây Hồ
Sau khi tham quan Phủ Tây Hồ, bạn có thể kết hợp ghé thăm một số địa điểm nổi tiếng lân cận để chuyến đi thêm phần thú vị và khám phá trọn vẹn vẻ đẹp của khu vực Hồ Tây:
Chùa Trấn Quốc: Một trong những ngôi chùa cổ nhất và linh thiêng nhất Hà Nội, nằm trên một hòn đảo nhỏ phía Đông Hồ Tây, nổi bật với kiến trúc tháp xá lợi 11 tầng.
Hồ Tây: Tận hưởng không khí trong lành, đi dạo quanh hồ, hoặc thưởng thức ẩm thực đặc trưng tại các nhà hàng, quán cà phê ven hồ.
Làng Nghi Tàm: Một làng nghề truyền thống nổi tiếng với nghề trồng hoa và làm lụa, mang đến cái nhìn gần gũi hơn về văn hóa và đời sống người dân Hà Nội.
Câu hỏi thường gặp về phủ Tây Hồ
Phủ Tây Hồ thờ ai?
Phủ Tây Hồ được xây dựng từ thế kỷ 17, là một trung tâm tín ngưỡng quan trọng của người dân Thủ đô và là nơi lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hiến quý báu.
Phủ Tây Hồ thờ Liễu Hạnh Công chúa. Bà là một nhân vật trong truyền thuyết, được biết đến là con gái thứ hai của Ngọc Hoàng, bị đày xuống trần gian sau khi làm vỡ ly ngọc quý.
Trong thời gian lưu lại trần thế, bà đã chọn Hồ Tây làm nơi dừng chân để diệt trừ ma quái và giúp đỡ người dân an cư lạc nghiệp. Chính vì công lao và sự linh thiêng đó, Phủ Tây Hồ được xây dựng để thờ Mẫu Liễu Hạnh, và từ đó trở thành một chốn linh thiêng, thu hút đông đảo tín đồ và du khách thập phương.
Giờ mở cửa của Phủ Tây Hồ?
Phủ Tây Hồ có lịch trình mở cửa cụ thể như sau:
Ngày thường: Phủ mở cửa từ 05h00 sáng đến 19h00 tối.
Các ngày lễ chính (mùng 3 tháng 3 và 18 tháng 3 Âm lịch): Vào những dịp đặc biệt này, Phủ sẽ đóng cửa muộn hơn so với ngày thường để phục vụ lượng khách hành hương đông đảo.
Phủ thường đóng cửa muộn hơn vào ngày lễ để phục vụ lượng khách hành hương đông đảo (Nguồn ảnh: Internet)
Cách sắm lễ khi đi Phủ Tây Hồ?
Khi đi lễ tại Phủ Tây Hồ, việc chuẩn bị lễ vật đầy đủ và đúng cách là một phần quan trọng để thể hiện lòng thành kính. Bạn cần chuẩn bị cả lễ chay và lễ mặn, cùng các vật phẩm khác. Đối với lễ chay, bạn có thể sắm hương, hoa tươi, hoa quả và bánh kẹo. Phần lễ mặn thường bao gồm xôi, thịt gà, thịt lợn đã được nấu chín và bày biện đẹp mắt. Ngoài ra, các vật phẩm chung như vàng mã, nón và hài cũng là những thứ không thể thiếu trong mâm lễ.
Bên cạnh các lễ vật thông thường, một số ban thờ đặc biệt sẽ yêu cầu lễ vật riêng. Cụ thể, lễ sống (gồm trứng sống, thịt sống, muối và gạo) được dành riêng để dâng cúng quan Bạch xà, Thanh xà và Ngũ hổ tại ban thờ Công đồng Tứ Phủ. Còn đối với lễ Cô và lễ Cậu, bạn nên chuẩn bị các vật phẩm mang tính biểu tượng như gương, lược, hương hoa và đồ chơi dành cho trẻ em, thể hiện sự quan tâm và thành ý.
Đi Phủ Tây Hồ cầu gì?
Phủ Tây Hồ là một địa điểm linh thiêng, nổi tiếng là nơi mọi người thường tìm đến để cầu nguyện những điều tốt đẹp. Khi đến Phủ Tây Hồ, người dân thường cầu:
Cầu may mắn: Nhiều người đến phủ vào các ngày rằm, mùng 1, các ngày lễ, tết với mong muốn cầu xin sự may mắn, thuận lợi cho bản thân và gia đình trong công việc, cuộc sống.
Cầu tài lộc: Phủ cũng là nơi được tín đồ lựa chọn để cầu mong tài lộc dồi dào, công việc kinh doanh phát đạt, cuộc sống sung túc.
Cầu công danh: Những ai mong muốn thăng tiến trong sự nghiệp, thi cử đỗ đạt hoặc đạt được những thành công trên con đường công danh cũng thường đến Phủ Tây Hồ để cầu nguyện.
Lời kết
Bài viết trên của Green Future đã giúp bạn khám phá Phủ Tây Hồ, từ kiến trúc uy nghi, những câu chuyện truyền thuyết đầy sức hút đến không khí tâm linh đậm nét tín ngưỡng thờ Mẫu. Đây thực sự là một "viên ngọc" văn hóa giữa lòng Hà Nội mà mỗi du khách đều nên ghé thăm. Hy vọng những thông tin và kinh nghiệm mà chúng tôi chia sẻ sẽ hữu ích cho chuyến hành hương sắp tới của quý vị.
Hãy liên hệ ngay với Green Future để thuê xe điện tự lái cho hành trình khám phá Hà Nội của bạn qua các kênh sau:
Green Future (GF) – Thương hiệu cho thuê xe số 1 tại Việt Nam
Mục lục
